Spis treści
Zaktualizowano:
Kawę zbożową przygotujesz, zalewając 1–2 płaskie łyżeczki proszku wodą o temperaturze 90–95°C; sypką najpierw rozmieszaj z odrobiną zimnej wody lub mleka, by nie powstały grudki. Napój z palonych zbóż i cykorii jest naturalnie bezkofeinowy, ma łagodniejszą kwasowość i orzechowo-chlebowy aromat. Najlepiej smakuje z mlekiem roślinnym i cynamonem.
Składniki
- palony jęczmień — 20 g
- palone żyto — 10 g
- palony orkisz — 10 g
- woda — 300 ml
Przygotowanie
- Zmiel palony jęczmień, palone żyto i palony orkisz w młynku do konsystencji średnio drobnej, podobnej do mielonej kawy.
- Napełnij dolną komorę kawiarki 300 ml wody do poziomu zaworu bezpieczeństwa.
- Wsyp 40 g zmielonej mieszanki palonego jęczmienia, palonego żyta i palonego orkiszu do koszyka kawiarki i wyrównaj powierzchnię bez ubijania.
- Skręć kawiarkę, postaw na średnim ogniu i podgrzewaj, aż napój zacznie wypływać; gdy usłyszysz bulgotanie, zdejmij kawiarkę z ognia.
- Przelej kawę zbożową do filiżanek i podawaj ciepłą.
Wartości odżywcze (na porcję)
| Białko | 0–1 g na 100 ml |
|---|---|
| Kalorie | 5–50 kcal na 100 ml |
| Tłuszcz | 0–1 g na 100 ml |
| Węglowodany | 1–5 g na 100 ml |
Skąd pochodzi kawa zbożowa i co warto o niej wiedzieć?
Kawa zbożowa to napój z palonych zbóż i roślin korzeniowych, który kolorem i aromatem przypomina kawę, choć botanicznie nie ma z nią wiele wspólnego. Jej historia wiąże się z Europą — zwłaszcza z regionami, gdzie prawdziwa kawa bywała droga lub trudno dostępna. Wtedy sięgano po miejscowe surowce: jęczmień, żyto, owies, pszenicę, orkisz oraz cykorię. Palenie nadaje im ciemną barwę i charakterystyczny orzechowo-chlebowy aromat, dlatego mówi się o niej także jako o kawie zbożowej palonej. Szczególnie mocno zakorzeniła się w Polsce i Niemczech.
Z czego powstaje kawa zbożowa? Najczęściej z mieszanki palonych ziaren zbóż, czasem z dodatkiem cykorii, która podkreśla goryczkowy, „kawowy” profil. Tradycyjne receptury opierają się na jęczmieniu i życie, choć spotyka się też wersje z orkiszem lub owsem. Napój zwykle nie zawiera kofeiny, ma łagodniejszą kwasowość i mniejszą intensywność niż kawa ziarnista. To raczej ciepły, zbożowy napój o domowym charakterze niż pełnoprawny zamiennik pod względem pobudzenia.
Warianty i modyfikacje kawy zbożowej – od diety bez kofeiny po wersje wegańskie
Kawa zbożowa występuje w kilku odsłonach: jako mieszanka ziaren do mielenia i parzenia, jako kawa zbożowa instant — sypka lub granulowana — oraz w wersjach z cykorią, która dodaje goryczy. Na etykietach spotkasz też określenie kawa zbożowa bezkofeinowa. Czy kawa zbożowa zawiera kofeinę? Naturalnie nie, o ile producent nie dodał kofeiny lub prawdziwej kawy. To dobry wybór wieczorem i dla osób unikających kofeiny.
Dieta bezglutenowa wymaga ostrożności: jęczmień, żyto, pszenica i orkisz zawierają gluten, a owies bywa zanieczyszczony. Sięgaj po produkty oznaczone jako bezglutenowe, z certyfikatem, i czytaj skład.
- Mleko roślinne: napój owsiany, migdałowy, sojowy lub kokosowy — wersje barista dają kremową pianę; sojowe i owsiane najlepiej pasują do zbożowego aromatu.
- Przyprawy: cynamon, kardamon, imbir, wanilia lub szczypta soli zaokrąglają smak.
- Wersje wegańskie: sama kawa zbożowa jest roślinna; wystarczy połączyć ją z mlekiem roślinnym zamiast krowiego.
Najczęstsze błędy przy parzeniu kawy zbożowej i sprawdzone wskazówki
Najwięcej problemów wynika z pośpiechu: kawa zbożowa sypka nie lubi wsypywania wprost do wrzątku i intensywnego mieszania. Lepiej najpierw rozmieszać ją z odrobiną zimnej wody lub mleka na gładką pastę, a potem stopniowo dolewać gorącą wodę. Kawa zbożowa rozpuszczalna zwykle grudek nie tworzy, ale i ją warto wsypać do kubka przed zalaniem i chwilę odczekać przed mieszaniem.
- Proporcje: na standardowy kubek 200–250 ml wystarczy zwykle 1–2 płaskie łyżeczki; więcej nie oznacza lepszego smaku, tylko większą gorycz.
- Temperatura: najlepsza jest woda o temperaturze około 90–95°C. Wrzątek może podbić gorzkie i palone nuty.
- Gorycz: jeśli napój jest zbyt gorzki, zmniejsz ilość proszku, skróć czas parzenia i sprawdź, czy mieszanka nie zawiera dużo cykorii; pomaga też odrobina mleka roślinnego.
- Grudki: mieszaj energicznie, ale krótko, i dolewaj wodę małym strumieniem — to najprostszy sposób na gładką kawę zbożową.
Przechowywanie i podanie kawy zbożowej na co dzień
Kawa zbożowa najdłużej zachowuje aromat, gdy jest szczelnie zamknięta i osłonięta od światła. Przesyp ją do czystego, suchego słoika szklanego ze szczelną pokrywką, zapisz datę otwarcia i postaw w ciemnej, chłodnej szafce — z dala od pieca, zlewu i przypraw o intensywnym zapachu. Wilgoć i ciepło szybko odbierają jej orzechowo-chlebowy charakter.
Mieloną mieszankę najlepiej zużyć w ciągu 2–3 miesięcy od otwarcia, a wersję instant w ciągu około pół roku; zawsze sprawdzaj termin na opakowaniu. Jeśli napój zaczyna pachnieć stęchło lub zlepił się w twarde grudki, nie warto go ratować.
Na ciepło podawaj ją od razu po zaparzeniu, w filiżance, z dodatkiem spienionego napoju roślinnego.Kawa zbożowa z pianką smakuje najlepiej, gdy pianka jest świeża, a napój gorący, ale nie wrzący. Latem świetnie sprawdza się kawa zbożowa na zimno: ostudzony napój przelej do szklanki z lodem, opcjonalnie dopełnij mlekiem roślinnym i oprósz cynamonem.
Z czym serwować kawę zbożową? Dobre połączenia na śniadanie i podwieczorek
Kawa zbożowa jest na tyle uniwersalna, że trudno przypisać ją do jednej pory dnia. Na śniadanie dobrze łączy się z pieczywem i dodatkami o łagodnym, zbożowym charakterze. Do kromki chałki albo domowego ciasta drożdżowego pasuje jej orzechowo-chlebowy aromat, zwłaszcza gdy napój jest ciepły i niezbyt mocno zaparzony. Jeśli śniadanie ma być bardziej sycące, wybierz płatki owsiane z owocami lub orzechami — ich neutralna słodycz nie zagłusza smaku kawy zbożowej, a dodatek cynamonu naturalnie ją podkreśla.
Na podwieczorek kawa zbożowa świetnie sprawdza się także przy deserach: ciastach drożdżowych z kruszonką, ciasteczkach owsianych, prostych wypiekach z jabłkiem czy budyniu. Nie potrzebuje cukru; wystarczy szczypta cynamonu, odrobina mleka roślinnego lub pianka, by smak był pełniejszy. Kawa zbożowa z cynamonem to szczególnie udane połączenie — przyprawa wydobywa z napoju ciepłe, pieprzne nuty i łagodzi ewentualną gorycz.
- Do śniadania: chałka, ciasto drożdżowe, płatki owsiane z owocami.
- Na podwieczorek: drożdżówka, ciasteczka owsiane, deser z jabłkiem.
- Dodatki: cynamon, mleko roślinne, odrobina miodu lub syropu klonowego.
Najczęstsze pytania
Czy kawa zbożowa jest zdrowa
Kawa zbożowa może być dobrym wyborem dla osób unikających kofeiny, bo naturalnie jej nie zawiera i ma łagodniejszą kwasowość. Osoby na diecie bezglutenowej muszą wybierać certyfikowane produkty, bo zboża mogą zawierać gluten.
Jakie są wady kawy zbożowej?
Do wad kawy zbożowej należy możliwa obecność glutenu w jęczmieniu, życie, pszenicy i orkiszu oraz gorzkawy smak przy zbyt mocnym zaparzeniu lub dużej ilości cykorii. Napój nie pobudza też tak jak kawa z kofeiną.
Jak zrobić samemu kawę zbożową?
Aby przygotować kawę zbożową, rozmieszaj 1–2 płaskie łyżeczki proszku z odrobiną zimnej wody lub mleka, zalej wodą o temperaturze 90–95°C i krótko wymieszaj. Podawaj od razu, najlepiej z mlekiem roślinnym i cynamonem.